صفحه اصلی > سوالات متداول > سوالات ثبت نام و ارزیابی >  آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌ها 

1- تاریخچه قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات چیست؟

پاسخ: در ابتدای سال 86 در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ایده‌ای مبنی بر لزوم وجود قانون مستقل برای حمایت از شرکت‌ها دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات شکل گرفت و درنهایت لایحه‌ای با این عنوان در مهرماه 87 تصویب شد. این لایحه در دی‌ماه 87 به‌صورت عادی وارد مرحله بررسی در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شد که درنهایت در اردیبهشت‌ماه 89، لایحه برای طرح در صحن علنی مجلس از سوی کمیسیون به هیئت‌رئیسه مجلس ارسال شد که تصویب آن 6 ماه طول کشید و در آبان ماه 89 به تصویب نهایی رسید و در آذرماه 89 از سوی رئیس‌جمهور وقت به معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهور و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای اجرا ابلاغ شد.
موضوع اول این قانون تشکیل صندوق نوآوری و شکوفایی و معافیت‌ها و سایر حمایت‌ها است که پس از ابلاغ قانون، اساسنامه آن تدوین و در شهریورماه سال 90 به تصویب هیئت دولت رسید.
رکن دیگر قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، آیین‌نامه اجرایی آن با محوریت ارزیابی و تشخیص شرکت‌ها است که این آیین‌نامه نیز در آبان ماه 91 توسط معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد که به دنبال این ابلاغ « کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و نظارت بر اجرا» در آذرماه 91 به دستور رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) تشکیل و معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور از سوی ایشان به‌عنوان رئیس کارگروه منصوب شد.

2- انواع شرکت‌ها مورد تایید در ارزیابی شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان کدامند و این شرکت‌ها باید چه شرایطی را داشته باشند؟

پاسخ: شرکت‌های موضوع آیین‌نامه ارزیابی و تشخیص شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان شامل 4 دسته، تولیدی نوع 1، تولیدی نوع 2 (صنعتی)، نوپا نوع 1 و نوپا نوع 2 می‌باشند که بر اساس دارا بودن معیارهای کالاها و خدمات دانش‌بنیان مورد تایید(ماده (1) آیین‌نامه) و همچنین معیارهای خاص موردنظر هر یک از انواع شرکت‌های ذکرشده مشمول حمایت‌های قانون می‌شوند.

3- منظور از کالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1 و2 چیست؟

پاسخ: منظور از کالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1، محصولاتی هستند که در حوزه فناوری‌های برتر و با ارزش‌افزوده بالا و پیچیدگی فنی بالا می¬باشند، درحالی‌که کالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 2 پیچیدگی فنی کمتری نسبت به كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح1 دارند و این محصولات مشمول استفاده از معافیت مالیاتی نخواهند بود.

4- شرایط اولیه شرکت‌های «نوپا نوع 1» و «نوپا نوع 2» برای استفاده از حمایت‌ها چیست؟

پاسخ: شرکت‌های نوپا که دارای اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند یا دارای درآمد عملیاتی در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند، در حالت‌های ذیل تایید می‌گردند:

درصورتی‌که شرکت حداقل یک «كالا یا خدمت یا فرآیند تولید یا تجهیزات تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نمایند، به‌صورت شرکت «نوپا نوع 1» تایید می‌شوند.

درصورتی‌که شرکت نوپا، حداقل یک «كالا یا خدمت یا فرآیند تولید یا تجهیزات تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 2» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نمایند، به‌صورت شرکت «نوپا نوع 2» تایید می‌شوند.

همچنین اگر شرکت متقاضی به‌طور هم‌زمان محصولاتی مندرج در هر دو «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح1و2» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نمایند، به‌صورت شرکت «نوپا نوع 1» تایید می‌شوند.

5- تفاوت شرکت‌های دانش‌بنیان نوپا نوع 1و2 با ساير شركت‌ها چيست؟

پاسخ: شرکت‌های دانش‌بنیان نوپا، شرکت‌هایی هستند که دارای اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند یا دارای درآمد در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند، اگر شرکت دارای درآمد درج‌شده در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود باشد باید شرایط مربوط به شرکت‌های «تولیدی نوع 1» یا «تولیدی نوع 2» را اخذ نماید.

6- شرایط اولیه شرکت‌های دانش‌بنیان «تولیدی نوع 1» برای استفاده از حمایت‌های قانون چیست؟

پاسخ: شرکت‌های دانش‌بنیان «تولیدی نوع 1»، شرکت‌هایی هستند که حداقل (50) درصد از درآمد عملیاتی یك سال مالی گذشته شركت (كه در اظهارنامه مالیاتی شركت اظهار شده است)، ناشی از فروش کالاها یا خدمات دانش‌بنیان مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1» و حائز همه معیارهای ماده (1)، باشد.

7- شرکت‌های دانش‌بنیان «تولیدی نوع 2» چه نوع شرکت‌هایی هستند؟

پاسخ: با توجه به اهمیت رسوخ فناوری‌های برتر در شرکت‌های صنعتی، شرکت‌های متقاضی که در اظهارنامه سال مالی گذشته خود دارای درآمد عملیاتی هستند، در صورت فعالیت در حوزه های فناوری برتر با دارا بودن یکی از شرایط ذیل، به‌صورت شرکت «تولیدی نوع 2» تایید می‌شوند:

شرکت، «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید یا تجهیزات تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1یا سطح 2» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نماید.

شرکت مجری حداقل یک پروژه‌ «مهندسی، پیمانکاری و ساخت»(EPC) باشد. مشروط به اینکه، حداقل (10) درصد از قیمت قراردادهای پروژه ناشی از بخش‌های حائز همه معیارهای ماده (1) باشد.

8- شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات تجاری‌سازی و خدمات شتاب‌دهی کسب‌وکار، چگونه می‌تواند از مزایای قانون استفاده کند؟

پاسخ: شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات تجاری‌سازی، درصورتی که حداقل (50) درصد از درآمد عملیاتی یك سال مالی گذشته خود(مندرج در اظهارنامه مالیاتی) را از محل ارائه خدمات حائز معیارهای ماده (1) و مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 2» کسب کرده باشند، بصورت «تولیدی نوع 2» تایید می­­‌شوند.

همچنین شرکت‌های ارایه دهنده خدمات شتابدهی کسب‌وکار مطابق با فهرست کالاها و خدمات دانش‌بنیان، بدون نیاز به اسناد فروش می‌توانند به‌صورت شرکت «نوپا نوع 2» یا «تولیدی نوع 2» تایید شوند.

9- کالاها و خدمات شرکت باید دارای چه شرایطی باشد که به‌عنوان کالا و خدمات دانش‌بنیان پذیرفته شود؟

پاسخ: شرایط کالاها و خدمات دانش‌بنیان مورد تایید عبارت‌اند از:
سطح فناوری: کالاها و خدمات باید در حوزه فناوری‌های بالا یا متوسط به بالا باشند به این معنا که دانش فنی طراحی و ساخت نمونه‌ی آزمایشگاهی یا دانش فنی فرآیند تولید محصول به دلیل پیچیدگی فنی:

الف- به‌سختی قابل کپی‌برداری بوده و کسب آن از موانع اصلی ورود شرکت‌های دیگر به بازار باشد.
ب- نیازمند تحقیق و توسعه قابل‌توجه، توسط گروه فنی خبره برای کسب آن باشد.
ج- منجر به ایجاد خواص یا کارکردهای پیچیده‌ای در محصول، شده باشد.

مرحله تولید: کالاهای ارایه شده،‌ باید در حال تولید بوده یا حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی (دارای قابلیت بررسی فنی)‌ ساخته شده باشند، همچنین خدمات، باید دارای اسناد فروش باشند.

تسلط بر دانش فني: شرکت باید طراحی اساسی و قابل‌توجهی مبتنی بر فعالیت‌های تحقیق و توسعه بر اساس یک یا ترکیبی از روش‌های: 1- طراحی داخلی، 2- مهندسی معکوس، 3- انتقال فناوری به همراه ایجاد تغییرات اساسی، حداقل دریکی از موارد زیر انجام داده باشد:

الف- طراحی زیرسیستم اصلی کالا و خدمت
ب- طراحی یکپارچه‌سازی كالا و خدمت
ج- طراحی فرآیند (یا تجهیزات) تولید کالا و خدمت، مشروط به پیچیده بودن این فرآیند (یا تجهیزات) تولید

10- شرکت برای احراز شرط طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه چه شرایطی باید داشته باشد؟

پاسخ: شرکت باید طراحی اساسی و قابل‌توجهی مبتنی بر فعالیت‌های تحقیق و توسعه بر اساس یک یا ترکیبی از روش‌های: 1- طراحی داخلی، 2- مهندسی معکوس، 3- انتقال فناوری به همراه ایجاد تغییرات اساسی، حداقل دریکی از موارد زیر انجام داده باشد:

الف- طراحی زیرسیستم اصلی کالا و خدمت
ب- طراحی یکپارچه‌سازی كالا و خدمت
ج- طراحی فرآیند (یا تجهیزات) تولید کالا و خدمت، مشروط به پیچیده بودن این فرآیند (یا تجهیزات) تولید

11- آیا شرکت‌هایی که انتقال فناوری (خرید فناوری که معمولا به مجموعه‌ای از ماشین‌آلات، مهارت‌ها، لیسانس و دانش چگونگی اطلاق می‌شود) برای محصول خود از کشورهای خارجی انجام داده‌اند، تسلط آنان بر دانش فنی محصول تایید می‌شود؟

پاسخ: خیر، هرچند شرکت دانش فنی محصول یا فرآیند پیچیده تولید را از مجموعه‌های بیرونی (از طریق روش‌هایی نظیر خرید لیسانس، کلید در دست، خرید تجهیزات و...) کسب کرده است، ‌اما برای تسلط بر دانش فنی محصول باید با انجام تحقیق و توسعه و طراحی، موفق به ایجاد تغییرات اساسی در محصول یا فرآیند (تجهیزات) پیچیده تولید، شده باشد تا تایید گردد.

12- اگر شرکتی با روش مهندسی معکوس محصول را تولید کرده باشد، چگونه تسلط شرکت بر دانش فنی محصول احراز می‌شود؟

پاسخ: شرکت باید دانش فنی مربوط به طراحی و ساخت (حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی) از محصولی که قبلا توسط افراد یا شرکت‌های دیگر تولید شده است را به‌صورت نسبتاً کاملی از طریق فرآیند مهندسی معکوس کسب کرده باشد.

13- اگر شرکتی با استفاده از ایده و طراحی داخلی محصولی را تولید کرده باشد، تسلط شرکت بر دانش فنی محصول چگونه احراز می‌شود؟

پاسخ: شرکت باید دانش فنی محصول را عمدتاً به‌صورت داخلی توسعه داده باشد به این معنا که بخش عمده دانش فنی طراحی و ساخت (حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی) را مبتنی بر ایده و فعالیت¬های تحقیق و توسعه و از طریق توانمندی‌های فنی خود شرکت حاصل شده باشد.

14- شرکت بزرگی که دارای سابقه فعالیت بوده، به‌تازگی علاقه‌مند به فعالیت در حوزه تولید اولین کالاهای دانش‌بنیان است، چگونه می‌تواند از مزایای قانون استفاده کند؟

پاسخ: سه روش برای استفاده از مزایای قانون وجود دارد:

الف- این شرکت بزرگ و باسابقه، تولید اولین کالای دانش‌بنیان خود را آغاز کند و درصورتی‌که «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نمایند، به‌عنوان شرکت «تولیدی نوع 2» تائید می‌شود.

ب- این شرکت درصورتی‌که «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 2» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نمایند، و حداقل (50) درصد از درآمد یك سال مالی گذشته شركت (كه در اظهارنامه مالیاتی شركت اظهار شده است)، از محل فروش این محصول باشد، به‌عنوان شرکت «تولیدی نوع 2» تائید می‌شود.

ج- این شرکت بزرگ و باسابقه، در زیرمجموعه خود یک شرکت جدیدالتأسیس ثبت کند، و این شرکت جدیدالتأسیس به‌عنوان شرکت نوپا ارزیابی و تایید شود.

15- یک شرکت متقاضی، کالاها و خدمات (که لزوما در فهرست کالاها و خدمات دانش‌بنیان نبوده و معیارهای کالاها و خدمات دانش‌بنیان مورد تایید را ندارد) با استفاده از تجهیزات یا فرآیندهای پیچیده، تولید کرده است، آیا می‌تواند به‌عنوان شرکت دانش‌بنیان تایید شود؟

پاسخ: درصورتی‌که شرکت متقاضی، «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید یا تجهیزات تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1» را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی و مشروط به دارا بودن همه معیارهای ماده (1)، ساخته و ارایه نماید، می‌تواند به‌صورت شرکت «تولیدی نوع 2»، تایید ‌شود.

16- شرکت متقاضی تجهیزات یا فرآیندهای حائز همه معیارهای کالاها و خدمات دانش‌بنیان مورد تایید را در حد نمونه آزمایشگاهی تولید کرده و قصد دارد با استفاده از آن به تولید کالاها و خدماتی که لزوما در فهرست کالاها و خدمات دانش‌بنیان نیست و معیارهای مربوط به کالاها و خدمات دانش‌بنیان مورد تایید را ندارد، بپردازد، آیا می‌تواند به‌عنوان شرکت دانش‌بنیان تایید شود؟

پاسخ: اگر شرکت دارای اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیست یا دارای درآمد عملیاتی در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیست:

الف- درصورتی‌که «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1» باشد، به‌صورت شرکت «نوپا نوع 1» تایید می‌شود.
ب- درصورتی‌که «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 2» باشد، به‌صورت شرکت «نوپا نوع 2» تایید می‌شود.

اگر شرکت دارای درآمد عملیاتی درج‌شده در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود باشد:

الف- درصورتی‌که «كالاها یا خدمات یا فرآیند تولید» مندرج در «فهرست كالاها و خدمات دانش‌بنیان سطح 1» باشد، به‌صورت شرکت «تولیدی نوع 2» تایید می‌شود.

17- آیا خدمات جانبی « نصب، تعمير و نگهداري تخصصی» مرتبط با کالاها و خدماتی که توسط شرکت متقاضی ساخته‌شده می‌تواند به‌عنوان خدمات دانش‌بنیان بررسی و تایید گردد؟

پاسخ: خدمات جانبی «نصب، تعمير و نگهداري تخصصی» مرتبط با کالاها و خدماتی که توسط شرکت متقاضی ساخته‌شده، همچنین خدمات «دانش ‌فني، فناوري و طراحي» بر روی کالاها و خدمات که مطابق با شرایط کالاها و خدمات دانش‌بنیان باشد می‌تواند به‌عنوان خدمات دانش‌بنیان بررسی و تایید گردد.

18- چرا شرکت‌های دانش‌بنیان «تولیدی نوع 1» باید معیار 50 درصد درآمد شرکت از کالاهای دانش‌بنیان را جهت اخذ معافیت مالیاتی احراز کنند؟

پاسخ: عمدتاً شرکت دانش‌بنیان به شرکتی گفته می‌شود که اغلب درآمد شرکت و اغلب فعالیت‌های شرکت (بیش از 50 درصد) در حوزه تولید کالاهای دانش‌بنیان باشد و صرفاً با داشتن یک محصول دانش‌بنیان، نمی‌توان عنوان «دانش‌بنیان» را به یک شرکت اعطا نمود. البته شرکت‌های نوپا، صرفاً با داشتن یک نمونه اولیه آزمایشگاهی، تائید می‌شوند.

19- دستورالعمل بررسي سوءسابقه شركت‌ها چیست؟

پاسخ: درصورتی‌که عدول شركت از معیارهای مندرج در اين آئين‌نامه در هر زمان، آن شركت امكان استفاده از تسهيلات موردنظر قانون را از دست خواهد داد و دبیرخانه کارگروه می‌تواند اقدامات لازم برای خروج شرکت‌هایی که دارای این معیارها نباشند، از فهرست شرکت‌های مشمول مزایای قانون، به عمل آورد.
شرکت‌هایی كه سوءسابقه و تخلفات مكرر در عمل به تعهدات خود داشته‌اند (درزمینهٔ تسهيلات، حمايت‌ها، ماليات، بيمه و ...)، از شمول بررسي در قالب «آيين‌نامه ارزیابی و تشخیص شرکت‌های دانش‌بنيان» خارج مي‌باشند. این سوءسابقه شرکت شامل عدم انجام تكاليف قانوني و تعهدات در هنگام تعامل کارگروه با شرکت و عدم عمل به تعهدات شرکت درزمینه تسهیلات مالی و حمایت¬ها است که توسط استعلام از صندوق نوآوری و شکوفایی و همچنین سایر مراجع ذی‌ربط (كارگزار يا كارگزاران معتمد و صاحب صلاحيت) توسط دبیرخانه کارگروه انجام می‌شود.

حمایت از صادرات

حمایت از صادرات شرکت‌های دانش‌بنیان

ارائه مجوز استقرار

ارائه مجوز استقرار و جواز تاسیس و بهره‌برداری

تسهیلات نظام وظیفه تخصصی

تسهیلات نظام وظیفه تخصصی برای افراد فعال در شرکت‌های دانش‌بنیان

بیمه‌های بازرگانی (بیمه ایران)

ارائه بیمه‌های آتش سوزی، مسئولیت، درمان تکمیلی و مهندسی شکست ماشین آلات

معافیت مالیاتی

معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان تولیدی و نوپا

کتابچه آیین نامه‌ها و قوانین

مستندات قانونی و آیین نامه‌های مرتبط با ارزیابی و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان