باسمه تعالی

 

راهنمای اعطای معافیت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض
به شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان

  

مقدمه: با توجه به دستورالعمل اجرایی موضوع ماده (22) آیین نامه اجرایی قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات مورخ 21/10/1392، در خصوص نحوه ارائه معافیت‌های گمرکی به شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان، در راهنمای زیر برای اعطای معافیت‌های گمرکی، سود بازرگانی و عوارض به شرکت‌های دانش‌بنیان، اهم نکات مهم و مقررات قانونی که در مراجع ذیصلاح به تایید رسیده است، ارایه می شود:

 

1- شرکت‌های دانش‌بنیان از پرداخت هرگونه عوارض صادراتی برای صادرات کالاها و خدمات دانش‌بنیان خود معاف هستند.

 

2- شرکت‌های دانش‌بنیان می توانند برای واردات کالاهای غیرتجاری خود، در راستای انجام فعالیت های دانش‌بنیان خود، می‌توانند از معافیت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض به شرح زیر برخوردار شوند:

-        واردات ماشین آلات، تجهیزات، مواد اولیه، کالاها و قطعات مورد نیاز، به عنوان نمونه و به صورت محدود (در حدي که نمونه تلقی شود) و صرفا برای انجام مهندسی معکوس یک کالای دانش‌بنیان (آنالیز عملکرد، دمونتاژ، آنالیز مواد و...)

-        واردات مواد اولیه، کالاها و قطعات مورد نیاز به صورت محدود و صرفا برای انجام فعالیت های تحقیق و توسعه تا حد ساخت نمونه اولیه و پایلوت از کالاها و خدمات دانش‌بنیان

-        واردات تجهیزات آزمایشگاهی، تجهیزات تست و کنترل کیفیت به شرط استفاده غیرتجاری و برای تجهیز بخش تحقیق و توسعه شرکت مشروط به عدم ساخت داخل.

-        واردات ماشین آلات خط تولید (موردنیاز برای تولید کالا و خدمات دانش‌بنیان مورد تایید)، مشروط به عدم ساخت داخل.

 

3- آن دسته از شرکت‌های دانش‌بنیان که دارای مجوزهای وزارت صنعت، معدن و تجارت هستند (از قبیل جواز تأسیس، پروانه بهره برداری، کارت شناسایی، گواهی فعالیت صنعتی، گواهی کشف و پروانه اکتشاف)، باید برای استفاده از معافیت‌ها و تخفیفات زیر، به «بخش سرمایه‌گذاری سامانه بهین‌یاب» (www.Behinyab.ir) مراجعه نمایند:

- معافیت‌های حقوق ورودی ماشین آلات خط تولید (موضوع بند (غ) ماده (119) قانون امور گمرکی)

- تخفیفات موضوع ماده (121) قانون امور گمرکی: «حقوق ورودي قطعات و لوازم و موادي كه براي مصرف در ساخت يا مونتاژ يا بسته بندي اشياء يا مواد يا دستگاه‌ها وارد مي گردد، در مواردي كه مشمول رديفي از جدول تعرفه شود كه مجموعاً مأخذ حقوق ورودي آن بيشتر از جمع مأخذ حقوق ورودي شيء يا ماده يا دستگاه آماده باشد به تشخيص و نظارت وزارت صنعت، معدن و تجارت به مأخذ حقوق ورودي شيء يا ماده يا دستگاه آماده مربوط وصول مي‌شود.»

 

4- تشخیص عدم ساخت داخل برای ماشین آلات خط تولید مورد نظر، مشابه اجرای معافیت‌های موضوع بند (غ) ماده (119) قانون امور گمرکی، برعهده وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌باشد. معافیت‌های مربوط به واردات ماشین آلات خط تولید، شامل قطعات یدکی و ابزارآلات نمی باشد.

 

5- معافیت های برای واردات ماشین آلات دست دوم (مستعمل)، پس از اخذ مجوزهای لازم موضوع ماده (42) آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات قابل استفاده می باشد.

 

6-  استفاده از معافیت‌های حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض گمرکی برای واردات ماشین آلات خط تولید باید  برای تولید کالای دانش‌بنیان باشد وکاربری «ماشین آلات، تجهیزات، مواد اولیه، کالاها و قطعات» وارداتی باید در راستای تولید کالاها و خدمات دانش‌بنیان تأیید شده، قرار داشته باشد.

 

7- اگر درخواست استفاده از معافیت‌های حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض گمرکی برای واردات ماشین آلات خط تولید، تجهیزات آزمایشگاهی، تست و کنترل کیفی برای تولید کالای دانش‌بنیانی باشد که هنوز نمونه اولیه آن در شرکت ساخته نشده، با رعایت شرایط زیر می تواند مورد پذیرش قرار گیرد: 

الف- بدون واردات موردنظر، امکان تولید نمونه اولیه یا نمونه آزمایشگاهی آن محصول وجود نداشته باشد و آن شرکت تمام مراحل ساخت نمونه اولیه را تا جایی که به تجهیزات وارداتی نیاز پیدا نکرده، طی کرده باشد. (نظیر مطالعات و تحقیق و توسعه اولیه، تهیه نقشه های ساخت، طراحی ها، و...)

ب- محصول تولیدی، دارای ویژگیهای کالای دانش بنیان باشد و با حوزه کلی فعالیتهای دانش بنیان شرکت مرتبط باشد.

 

8- کل کالاهای مشمول معافیت مورد نظر این  راهنما، باید با زیرساخت ها و ظرفیت واقعی تولید و برنامه های آتی توسعه شرکت دانش‌بنیان تناسب داشته باشد.

 

9- معافیتهای گمرکی مندرج در قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان، شامل قانون مالیات بر ارزش افزوده و هزینه‌های انجام خدمات و تشریفات گمرکی (موضوع بند ل ماده یک قانون امور گمرکی) نمی‌باشد.

 

10- نمایندگی شرکت‌های خارجی و شرکت‌های وارد کننده کالاهاي دانش‌بنیان که به امر تجارت می‌پردازند، از شمول این معافیتها خارج هستند.

 

11 شرکت دانش‌بنیان می تواند پس از تهیه پروفرما یا ثبت سفارش، درخواست خود را به همراه مدارک اولیه و تکمیل فرم های مربوطه، به منظور آغاز فرایند ارزیابی، به سامانه دانش‌بنیان (reg.daneshbonyan.ir) ارسال کند. اسناد و مدارک مورد نیاز جهت واردات ماشین آلات و سایر اقلام وارداتی، باید به نام شرکت دانش‌بنیان تایید شده باشد.

 

12- با توجه به اینکه هزینه های تشریفات گمرکی (از جمله انبارداری) باید از سوی شرکت‌ها پرداخت شود، توصیه می‌شود به منظور جلوگیری از پرداخت هزینه های مازاد، شرکت‌ها درخواست خود را پیش از ورود کالا به گمرک، به سامانه دانش‌بنیان ارسال نمایند.    

 

13- تبادل کلیه اطلاعات و تأییدیه‌ها با گمرک، از طریق «سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی (epl.irica.gov.ir)» انجام می‌شود.

 

14- شرکت دانش بنیان موظف است «ماشین آلات خط تولید» وارداتی را صرفا در محل کارگاه یا کارخانه خود که به اطلاع دبیرخانه کارگروه رسیده است، نصب و تا 10 سال از جابجایی، انتقال یا واگذاری آن به غیر، خودداری نماید؛ در غیر این صورت براساس ماده 120 قانون امور گمرکی، مستلزم پرداخت وجوه متعلقه شامل حقوق گمرکي، سود بازرگانی و عوارض معاف شده خواهد بود.

 

15- شرکت‌های دانش‌بنیانی که از معافیت‌های گمرکی موضوع این راهنما برخوردار می‌شوند، چنانچه بر اساس گزارش دستگاه‌های ذیربط یا نظارت های دوره‌ای که به تایید نهایی دبیرخانه شورای عالی عتف رسیده باشد، با کتمان اطلاعات یا ارائه اطلاعات ناصحیح، از این حمایت ها برخوردار شده باشند، یا حمایت‌ها و تسهیلات اعطا شده را برای مقاصد دیگری مصرف نموده باشند، ضمن محرومیت از استفاده مجدد از حمایت‌های قانون، با ارجاع به مراجع قانونی ذیصلاح، علاوه بر پرداخت اصل حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض متعلق، مشمول جریمه نقدی برابر میزان معافیت اعطا شده خواهند بود که جریمه مذکور با توجه به بند ج ماده (11) قانون بدون رعایت مرور زمان قابل مطالبه بوده و قابل بخشودگی نمی‌باشد.

 

 

پیوست 1: ماده (4) دستورالعمل اجرایی ماده 22 آیین نامه اجرایی قانون؛ مصوب 21/10/92

 

ماده4- اعطای معافیت عوارض، حقوق گمرکی، سودبازرگانی جهت واردات ماشین آلات، تجهیزات، مواد اولیه، کالاها و قطعات مورد نیاز برای تولید کالاها و خدمات دانش‌بنیان در حوزه فناوری های برتر و با ارزش افزوده فراوان و همچنین کالاها و خدمات دانش‌بنیان صادراتی جهت معافیت عوارض صادراتی برای هر شرکت و در هر مورد از طریق دبیرخانه شورا به گمرک جمهوری اسلامی ایران اعلام خواهد شد.

تبصره1- کالاهای وارداتی موضوع بند (ض) ماده یک قانون امور گمرکی مشمول معافیت موضوع این ماده نمی باشد.

تبصره2- کالاهای وارداتی مشمول حکم این ماده، می‌بایست راساً توسط شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان از خارج از کشور وارد شده باشد.

تبصره3- معافیت موضوع این ماده، شامل قانون مالیات بر ارزش افزوده نمی‌باشد.

 

پیوست2: ممنوعیت اعطای معافیت‌های حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض برای کالاهای تجاری

 

بر اساس دستورالعمل اجرایی موضوع ماده 22 آیین نامه اجرایی قانون مورخ 21/10/92، کالاهایی که به صورت تجاری وارد می شوند، مشمول معافیت‌ها نمی‌باشند:

تبصره 1 ماده 4 دستورالعمل اجرایی موضوع ماده 22 آیین نامه اجرایی قانون: کالاهای وارداتی موضوع بند (ض) ماده یک قانون امور گمرکی مشمول معافیت موضوع این ماده نمی باشند.

 

تعریف کالای تجاری در بند (ض) ماده یک قانون امور گمرکی، مصوب 2/9/90 مجلس شورای اسلامی، به صورت زیر آورده شده است:

 

كالاي تجاري: كالايي كه به تشخيص گمرك ايران براي فروش صادر يا وارد مي گردد اعم از اين كه به همان شكل يا پس از انجام عمليات اعم از توليدي، تفكيك و بسته بندي، به فروش برسد.

 

 

بند (ض) ماده (1) قانون امور گمرکی:

به طور کلی بر اساس قانون امور گمرک و قانون مقررات صادرات و واردت، امکان ارائه معافیت گمرکی برای کالاهای تجاری به هیچ شرکتی وجود ندارد و تبصره 1 ماده 4 دستورالعمل اجرایی موضوع ماده 22 آیین‌نامه اجرایی قانون «حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و...» نیز بر همین اساس تدوین شده است.

به عنوان مثال بر اساس مواد قانونی زیر، استفاده از معافیت‌های حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض برای کالاهای تجاری، قاچاق محسوب می‌شود:

 

 

ماده 113 قانون امور گمرکی:

 

موارد زير قاچاق گمركي محسوب مي شود:

ذ :كالاي مورد معافيتي كه بدون رعايت مقررات ماده (120) اين قانون به ديگري منتقل شود.

 

ماده 120 قانون امور گمرکی:

 

كالاهاي موضوع بندها ي (ب)، (ث)، (ذ)، (ر) و (ژ) ماده( 119( اين قانون و كالاهايي كه به موجب قوانين خاص يا تصويب نامه هاي هيأت وزيران با معافيت از حقوق ورودي ترخيص مي شوند، اگر قبل از انقضاء ده سال از تاريخ ترخيص آن به شخص ديگري كه حق استفاده از معافيت با همان شرايط را ندارد به هر عنوان اعم از قطعي يا وكالتي واگذار شود بايد وجوه متعلقه را با كسر مبلغي كه به تناسب فرسودگي و استهلاك در نظر گرفته مي شود، پرداخت كند. 

مواردي كه طبق مقررات مربوط براي واگذاري نحوه ديگري مقرر شده باشد، مستثني است.

تبصره: واگذاري كالاي موضوع اين ماده قبل از پنج سال از تاريخ ترخيص مستلزم اخذ مجوزهاي ورود است.

همچنین در ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، ویژگی های کالاهای غیرتجاری ذکر شده است:

ماده 10 آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات (مصوب 4/7/72 مجلس شورای اسلامی):

 

1-      ملاک تجاری بودن کالا: 

کالاهایی که به تشخیص گمرک ایران برای فروش، وارد یا صادر می‌گردند، اعم از اینکه به‌‌ همان شکل یا پس از انجام عملیات (تولیدی، تفکیک و بسته بندی) به فروش برسند، تجاری تلقی خواهند شد.

تبصره موارد زیر تجاری تلقی نمی‌گردد:

الف – نمونه‌های تجاری و تولیدی و نمونه برای بررسی و آزمایش در حدی که می‌تواند نمونه تلقی شود، به تشخیص گمرک ایران.

ب - ماشین آلات، تجهیزات‏، اجزا و قطعات مربوط مورد نیاز واحدهای تولیدی فاقدکارت بازرگانی که در مواقع لزوم در حد نیاز خود با تشخیص وزارت بازرگانی رأساً وارد می‌نمایند.

پ - عملیات ورود و صدور کالا توسط دستگاه‌های اجرایی دارای ردیف بودجه منطبق با وظایف و در جهت نیل به اهداف آن دستگاه با اطلاع وزارت بازرگانی که برای تأمین نیاز و نیل به اهداف عمومی آن دستگاه انجام می‌شود. در موارد خاص‌که وزارت‌بازرگانی تشخیص می‌دهد ورود‌کالا برای عملیات تجاری است ضمن توقف جریان، مراتب را به هیأت دولت گزارش می‌نماید.

ت- صدورکالا توسط صادرکنندگان مبتدی برای یک دوره حداکثر ۶ ماهه درآغازکار با مجوز وزارت بازرگانی.

ث- وسایل و ملزومات مورد نیاز واحدهای تحقیقاتی، علمی، پزشکی، آموزشی، آزمایشگاهی، کاتالوگ، بروشور، کتابچه حاوی مشخصات فنی و تجاری کالا، نقشه‌های فنی و نمونه‌های فاقد بهای ذاتی، کالاهای مورد نیاز پیمانکاران و مشاوران با تشخیص وزارت بازرگانی.

 

پیوست3- چگونگی واردات کالای مستعمل (دست دوم)

 بر اساس قوانین موجود، محدودیت های زیر برای واردات کالای مستعمل وجود دارد:

ماده 42 آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات- چگونگی ورود کالاي مستعمل:

 

1- ورود خودروهاي مستعمل از جمله راه سازي در چارچوب قانون مربوطه و آیین نامه اجرایی آن امکان پذیر می باشد. 

2- ورود تجهیزات، دستگاهها و ماشین آلات مستعمل براي خط تولید با رعایت مقررات مربوط منوط به تأیید وزارتخانه تولیدي ذیربط می باشد.

3-در سایر موارد ورود کالاهاي مستعمل با رعایت مقررات مربوط منوط به موافقت کمیسیون موضوع ماده یک این آیین نامه است.

تبصره - گمرك ایران موظف است کالاهاي مستعمل موضوع این ماده، به استثناي ماشین آلات و تجهیزات خط تولید وارده از محل سرمایه گذاري خارجی در چارچوب قانون جلب و حمایت سرمایه هاي خارجی به تأیید سازمان سرمایه گذاري و کمکهاي اقتصادي و فنی ایران را بر مبناي قیمت کالاي نو مشابه قیمت گذاري نماید.

 

پیوست4- ارزش كالاي ورودي (وارداتي)

 بر اساس ماده (14) قانون امور گمرکی،  ارزش گمركي كالاي بدون در نظر گرفتن هزینه هایی نظیر نصب، آموزش کارکنان و... محاسبه می‌شود:

ماده (14) قانون امور گمرکی -  ارزش گمركي كالاي ورودي در همه موارد عبارت است از ارزش بهاي خريد كالا در مبدأ به اضافه هزينه بيمه و حمل و نق ل (سيف) به اضافه ساير هزينه هايي كه به آن كالا تا ورود به اولين دفتر گمركي تعلق مي گيرد كه از روي سياهه خريد يا ساير اسناد تسليمي صاحب كالا تعيين مي شود و براساس برابري نرخ ارز اعلام شده توسط بانك مركزي در روز اظهار است.

تبصره 2 - چنانچه ارزش گمركي كالاي ورودي از قيمت مندرج در اسناد ارائه شده متمايز باشد، شامل هزينه ها يا موارد زير نمي شود:

 

الف- هزينه ساختن، نصب كردن، سوار كردن، نگهداري يا كمك فني در مورد كالاهايي مانند دستگا ه ها، ماشين آلات و تجهيزات صنعتي پس از ورود آنها

ب-  هزينه حمل و نقل پس از ورود كالا

پ- هزينه سود متداول ناشي از تأمين مالي خريد كالاي وارده توسط فروشنده يا شخص ثالث

ت- هزينه اقدامات خريدار خارج ازشرايط انجام معامله، مانند فعاليتهاي بازاريابي براي كالا

ث- حق تكثير و توليد داخلي كالاي وارده

ج- ارزش يا هزينه اطلاعات و دستورالعملهاي ضبط شده در نرم افزار يا روي حاملين اطلاعات مانند ديسكت، لوح فشرده و مشابه آن براي استفاده در رايانه؛ در اين موارد ارزش حامل خام محاسبه مي شود. 

 

پیوست5- فرایند ارائه معافیت‌های حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض
 به شرکت‌های دانش‌بنیان

 

تقاضای شرکت در سامانه

بررسی اجرای معافیت های گمرکی (هم‌راستا بودن کاربری واردات با کالای دانش بنیان و...)

ارسال درخواست به دبیرخانه کارگروه

بررسی نهایی و جمع‌بندی

ارسال به گمرک

 

   دانلود : راهنمای_اعطای_معافیت_حقوق_گمرکی.pdf           حجم فایل 163 KB

تسهیلات صندوق توسعه ملی

تسهیلات صندوق توسعه ملی با نرخ 10 و 12 درصد برای شرکت‌های دانش‌بنیان

فروش اقساطی محصولات دانش‌بنیان

تسهیلات فروش اقساطی مواد، قطعات و کالاهای مصرفی دانش‌بنیان تا سقف 80 درصد و بازپرداخت یکساله

تسهیلات نظام وظیفه تخصصی

تسهیلات نظام وظیفه تخصصی برای افراد فعال در شرکت‌های دانش‌بنیان

معافیت‌های گمرکی

معافیت عوارض، حقوق گمرکی و سود بازرگانی، تسهیل در انجام امور گمرکی

معافیت مالیاتی

معافیت مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان تولیدی و نوپا

تامین اجتماعی

معافیت شرکت‌های دانش‌بنیان از پرداخت ضرایب حق بیمه قراردادها